Pandemi ve Otizm

Ülkemizde “Pandemi ve Otizm” konusuna ilişkin yapılmış bir araştırmanın özeti:

Covid-19 Sürecinin Otizm Spektrum Bozukluğunda Olan Bireylerdeki Davranışsal Etkileri, Otizmli Bireylerin Pandemiyi Kavrayışları ve Koşullara Tepkileri

Afetler ve salgınlar boyunca, zihinsel rahatsızlıkları olan hastalar gibi savunmasız kişilerin aşırı derecede etkilendiği bilinmektedir. Ancak %1’lik yaygınlık oranıyla dünya çapında görülen en yaygın nörogelişimsel bozuklukların başında gelen otizm spektrum bozukluğuna (OSB) sahip bireylerin salgınlardan ve afetlerden, özellikle de günümüzde Covid-19 pandemisinden nasıl etkilendikleri hakkında kesin bir bilgi yoktur.

Bu nedenle, OSB'li' bireylerin Covid-19'da uygulanan önlemleri anlama ve bunlara uyma açısından nasıl tepki verdiğini, davranış problemlerindeki değişiklikleri ve onlara bakım veren kişilerin kaygı düzeylerinin bu davranış değişiklikleri ile nasıl ilişkili olduğu araştırılmıştır.

Çalışma örneklemi, OSB'li 15 kişisi kız olmak üzere yaşları 3-29 arasında değişen (ortalama yaşları 13.96 + 6.1). 87 kişiden oluşturulmuştur. Katılımcıların büyük çoğunluğunun Covid-19'un ne olduğunu ve gerektirdiği önlemleri anlamakta güçlük çektiği ve ayrıca salgın ile ilgili sosyal mesafe kurallarına uymada ve hijyenle ilgili düzenlemeleri uygulamada zorluklar yaşadıkları ve büyük çoğunluğunun bu dönemde özel eğitim almayı bıraktığı gözlenmiştir. Covid-19’a bağlı olarak örneklemdeki otizmli bireylerde; pandemi süreci ile birlikte artan stereotipler, saldırganlık, aşırı duyarlılık, davranış sorunları, uyku ve iştah değişikliklerinin olduğu bir klinik tablo gözlemlenmiştir.

Aberrant Behavior Checklist tüm alt ölçeklerinde pandemi öncesi ve sonrasına kıyasla kayda değer ölçüde farklılık görülmüştür.

Pandemi sürecinde çocukların uykuda geçirdiği saat sayısının pandemi öncesine göre önemli ölçüde azaldığı görülmüştür.

Çocuklara bakım verenlerin kaygı düzeyleri yüksektir ve çocuklarının mevcut davranışsal sorun düzeyleri ile korelasyon göstermektedir.

Sonuçlar, Covid-19 döneminin özellikle OSB’li bireyleri ve onlara bakım verenleri özel bir mücadeleye soktuğunu ve onlar için hedeflenen, uzaktan özel eğitim müdahalelerine ve diğer destek hizmetlerine olan ihtiyacın altını çizdiğini göstermektedir.

(Kaynak: Tuba Mutluer, Ceymi Doenyas , Herdem Aslan Genc )
(Özet: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları. Uzm. Dr. Tuba Mutluer)